Kinh nghiệm “vượt ải” tiếng Trung – Nhật

Đối với dân CNTT ở FU, Tiếng Nhật thường được ví như một cơn ác mộng. Dân QTKD và TCNH thì lại ám ảnh với tiếng Trung. Làm sao để học tốt những ngôn ngữ tượng hình này? Hãy cùng lướt qua những kinh nghiệm dưới đây nhé.

Giống như các ngoại ngữ khác, người học thường cố học theo bất kể những gì mà mình nghe, đọc được. Điều này giống như một con dao hai lưỡi, có những lỗi ngữ pháp cơ bản, rất nhỏ sẽ đeo bám người học trong nhiều năm. Chính vì vậy, hãy bỏ qua những câu ngữ pháp không đầy đủ của người bản địa.

Ghi nhớ ít, nhưng thường xuyên. Đừng viện lý do bận mà bỏ một ngày hay một vài tuần, bạn sẽ phải hối hận khi học lại từ đầu. Nhất là với chương trình học ngoại ngữ theo block, bạn càng nên chú ý hơn vào hai yếu tố ÍT và THƯỜNG XUYÊN.

Nếu bạn thường xuyên sử dụng Internet làm công cụ tra cứu, hãy nhớ rằng không phải lúc nào nó cũng đúng.

Học viết

Tiếng Trung và tiếng Nhật đều là ngôn ngữ tượng hình. Để ghi nhớ tốt cách viết, nên dành hẳn một thời gian đầu để học viết, đừng vội đả động đến ngữ pháp.

Đối với tiếng Trung, bạn không cần thiết phải thuộc tất cả 214 bộ thủ, nhưng nên tập viết tất cả chúng, điều này sẽ giúp bạn thuộc một số bộ căn bản, thường dùng, cũng như làm quen với các bộ còn lại.

Đối với tiếng Nhật, thời gian đầu nên chú trọng vào bảng chữ mềm (Hiragana) và sau đó luyện song hành với bảng chữ cứng (Katakana). Một tình trạng chung với nhiều người học, và dạy tiếng Nhật đó là sự sao nhãng đối với Katakana. Để khắc phục tình trạng này, bạn nên chú ý một số điểm sau: Thứ nhất, không được có tâm lý rũ bỏ bảng chữ cứng Katakana vì nó ít được dùng đến, nếu không bạn sẽ phải hối hận tột độ. Thứ hai, Hiragana và Katakana đều được hình thành dựa trên cơ sở chữ Hán và quy chuẩn tương đồng. Chính vì vậy, chúng có kết cấu chặt chẽ và tương tự nhau, đối với mỗi chữ Hiragana, đều có một chữ Katakana tương ứng (Kể cảng bảng phụ). Việc tìm điểm tương đồng, so sánh giữa các mẫu tự với nhau sẽ đem đến cho bạn kết quả tốt nhất.

Học nói

Mặc dù cùng trong hệ ngôn ngữ Á Đông nhưng tiếng Việt, Trung, Nhật và Hàn có những điểm khác biệt rõ rệt. Tiếng Việt của chúng ta được hình thành trên cơ sở hệ thống 6 thanh điệu, nên cấu tạo thanh quản, vòm họng của người Việt cũng trở nên khác biệt, cần lưu ý khi học tiếng Trung, Nhật.

Tiếng Trung gồm 4 thanh điệu, được đánh số từ 1 đến 4 với cao độ và sự thay đổi khác nhau. Điểm cần chú ý là tiếng Trung chủ yếu sử dụng âm vòm họng, tức là nơi quyết định 80% âm vực là vòm họng. Các sự thay đổi ở lưỡi và hàm răng chỉ mang yếu tố phụ trợ. Thời gian đầu luyện nói tiếng Trung, các bạn có thể tập nín thở trong khi nói, việc này làm giảm dần sự phụ thuộc vào âm mũi, và dần tăng độ tự nhiên cho âm vòm họng của các bạn. Bên cạnh đó, các bạn có thể tập thở 4 nhịp hoặc thở ngược để đạt được âm điệu hoàn chỉnh nhất. Đừng quên chăm sóc thanh quản của mình bằng chế độ ăn thích hợp, nhiều vitamin A, C, D hạn chế đồ lạnh, cay nóng.

Đối với tiếng Nhật, việc phát âm không dựa trên thanh điệu như tiếng Việt và tiếng Trung mà dựa trên 5 nguyên âm “a, i, u, e, o”. Đối với người mới học, khẩu hình phát âm tiếng Nhật khá giống với tiếng Việt, bởi đa phần chúng ta đều cố gò tiếng Nhật theo kiểu âm bồi, tức là ra được đúng tiếng thì thôi. Điều này khiến cho cổ họng đau rát rất nhanh! Tuy nhiên sau một thời gian, chúng ta dường như sẽ tự điều chỉnh dần. Khẩu hình miệng khi phát âm thường có xu hướng kéo sang hai bên như đang cười, âm mũi và âm miệng được hòa dần vào nhau, nhuần nguyễn hơn. Ngoài ra, tiếng Nhật còn thể hiện rõ rệt qua ngữ điệu. Nếu để ý một chút, ta có thể thấy hai nguyên âm “a” và “e” có thanh điệu hơi trầm, khi đọc lên sẽ na ná như “à” và “ề”. Việc chệch âm này cũng có tác động rất lớn khi ghép vào câu, nếu để ý tới vấn đề này, ngữ điệu trong câu của chúng ta khi nói sẽ xuôi tai hơn rất nhiều.

Học nghe

Nghe bất cứ nơi đâu, nghe bất cứ lúc nào, nhưng chớ nên nghe bất cứ cái gì. Học ngoại ngữ quan trọng ở chỗ rèn luyện liên tục, luyện nghe không chỉ làm tăng khả năng nghe, mà còn gián tiếp nâng cao khả năng nói và phản xạ. Tuy nhiên, bạn cần phải luyện nghe đúng phương pháp. Trước hết, cần đặt ra mục tiêu cho việc luyện nghe: hôm nay sẽ nghe cái gì, nghe bao lâu, nghe xong rồi làm gì? Việc xác định rõ ràng mục tiêu sẽ khiến cho việc học nghe trở nên nghiêm túc hơn, không còn yếu tố tùy hứng, thích thì nghe, và cũng giúp bạn biết được mình đang ở đâu.

Việc tìm kiếm các file nghe không phải là một việc dễ dàng, tuy nhiên bạn có thể tham khảo thêm bằng TV, phim ảnh, youtube… NHƯNG, luôn nhớ một số điều sau:

Đối với tiếng Trung, chỉ nghe tiếng Phổ thông, không nghe tiếng địa phương như Quảng Đông, Hồng Kông… Thậm chí cả tiếng Trung trong phim ảnh Singapore cũng không nên nghe nhiều, diễn viên nói rất điệu, không có ngữ điệu chuẩn.

Đối với tiếng Nhật, hạn chế tiếp xúc qua các Anime. Nếu bạn học nghe qua Anime, thì lợi ích duy nhất của bạn là luyện tập việc nắm bắt được “từ” trong câu, tác hại lớn nhất là bạn sẽ không biết cách nói một câu theo đúng ngữ điệu của cuộc sống bình thường. Vì vậy, hãy cân nhắc lợi - hại khi lựa chọn Anime làm công cụ học tập. Ngoài ra, các bạn có thể nghe các chương trình dạy tiếng Nhật cho người Việt hoặc các bản tin của đài NHK.

Chúc các bạn học tốt!

HAĐ (Theo Cóc đọc số 36, 8/2011)